Một buổi chiều xử mấy bức tường: vết bẩn, lỗ đinh, sơn dặm
Tường là mảng lớn nhất trong nhà, và cũng là thứ xuống mã âm thầm nhất: mỗi tháng thêm một vết, mỗi lần dời tranh thêm một lỗ đinh, tới lúc nhìn lại thì cả phòng trông cũ hẳn.
Tin tốt là phần lớn xử được trong một buổi chiều với vài món đồ rẻ. Bài này đi theo thứ tự làm, để không phải quay lại chỗ vừa làm xong.
Đi một vòng và ghi ra trước
Đừng bắt đầu bằng việc lau chỗ đầu tiên nhìn thấy. Đi một vòng cả nhà, nhìn tường ở tầm ngang mắt và tầm thấp — hai vùng bẩn nhanh nhất.
Ghi ra ba nhóm: vết bẩn lau được, lỗ và vết lõm cần trám, chỗ cần sơn dặm.
Ghi ra rồi mới thấy khối lượng thật. Thường nó ít hơn cảm giác, và biết vậy thì làm cũng hăng hơn.
Tiện thể chụp vài tấm ảnh. Cuối buổi so lại là thấy công mình bỏ ra — cái này nghe vụn nhưng nó giữ cho việc nhà không thành việc vô hình.
Thứ tự: lau trước, trám sau, sơn sau cùng
Làm ngược thứ tự này là phải làm lại.
Lau trước vì nhiều vết tưởng phải sơn hoá ra chỉ là bụi bám lâu.
Trám sau khi tường đã sạch, vì bột trám không bám tốt lên bề mặt bẩn hoặc ẩm.
Sơn dặm sau cùng, khi chỗ trám đã khô và đã chà phẳng.
Và trước khi bắt đầu, tìm nguyên nhân của vết nếu nó là vết ẩm hay mốc. Sơn đè lên vết ẩm thì vài tháng sau nó hiện lại y nguyên — phần chống ẩm phải xử trước, còn không thì để nguyên chờ xử, đừng phủ đi.
Lau: thử ở góc khuất trước
Tường sơn trong nhà có nhiều loại, và độ chịu lau rất khác nhau.
Cách an toàn: thử ở một góc khuất — sau cánh cửa, sau tủ — rồi mới làm chỗ nhìn thấy. Thử bằng khăn ẩm nước sạch trước; không ra thì mới tăng dần.
Lau từ dưới lên để nước bẩn không chảy thành vệt xuống phần chưa lau, và lau theo vùng chứ đừng chấm từng điểm — chấm từng điểm để lại mấy ô sạch lộ rõ giữa mảng tường cũ.
Mấy vết hay gặp và cách thường dùng: vết tay ở công tắc và mép cửa thì khăn ẩm là đủ; vết bút chì thì tẩy mềm; vết bám dầu mỡ ở bếp thì cần chất tẩy nhẹ và phải lau lại bằng nước sạch.
Đừng chà mạnh. Chà mạnh làm bóng một vùng, và vùng bóng đó nhìn còn rõ hơn vết bẩn ban đầu.
Trám lỗ đinh và vết lõm
Việc này dễ hơn nhiều người nghĩ.
Với lỗ đinh nhỏ: gạt sạch bụi quanh lỗ, miết một ít bột trám vào, gạt phẳng bằng vật có cạnh thẳng. Để khô theo hướng dẫn trên bao bì rồi chà nhẹ bằng giấy nhám mịn.
Với lỗ to hoặc vết lõm: trám hai lần mỏng thay vì một lần dày. Một lần dày thì bề mặt khô trước, bên trong còn ướt, và sau này nứt.
Chỗ vữa bong thành mảng thì cạo bỏ phần long trước — trám đè lên phần đang bong là trám xong nó rơi cả mảng.
Còn vết nứt dài chạy chéo, nứt ở góc cửa sổ, hoặc nứt mà mở rộng dần thì đừng trám vội. Đó là dấu hiệu nên hỏi người có nghề, vì trám đi thì mất luôn dấu để theo dõi.
Sơn dặm: chỗ ai cũng vấp
Đây là phần hay ra kết quả không ưng, và lý do gần như luôn là một.
Sơn mới không bao giờ trùng màu tường cũ, kể cả khi dùng đúng lon sơn cũ còn cất trong nhà. Tường đã bạc theo thời gian và theo ánh sáng.
Ba cách xử, tuỳ mức cầu toàn:
Dặm rồi chấp nhận. Ở chỗ khuất hoặc sau đồ đạc thì không ai để ý.
Sơn hết một mảng tường từ góc này sang góc kia. Khác biệt màu vẫn có nhưng nó rơi vào cạnh tường nên mắt không bắt được.
Sơn lại cả phòng — chỉ nên khi đằng nào cũng định làm.
Mẹo nhỏ: khi mua sơn, ghi mã màu vào một chỗ cố định — mặt trong cánh tủ điện, hoặc ghi chú trong điện thoại. Vài năm sau cần dặm thì đỡ phải đoán.
Giữ cho tường lâu cũ
Vài việc nhỏ, làm một lần mà đỡ nhiều năm.
Miếng chắn sau ghế và sau đầu giường — hai chỗ tựa lưng làm tường bẩn nhanh nhất.
Nút chặn cửa để tay nắm không đập vào tường. Rẻ và giải quyết dứt điểm một loại vết lõm.
Lau ngay khi vừa bẩn. Vết mới lau bằng khăn ẩm là sạch; vết để vài tháng thì thấm vào lớp sơn.
Dùng móc thay vì đinh ở chỗ hay đổi cách bày. Móc để lại lỗ nhỏ hơn nhiều, có loại gần như không để lại gì.
Mấy món cần có, mua một lần dùng nhiều năm
Không cần nhiều, và tổng lại rất rẻ so với một lần gọi thợ.
- Khăn mềm và một cái xô — khăn riêng cho tường, đừng dùng chung với khăn lau sàn.
- Một hộp bột trám nhỏ và một cái bay nhỏ hoặc thẻ nhựa cứng để gạt.
- Giấy nhám mịn, một tờ là đủ cho cả nhà.
- Cọ nhỏ và con lăn nhỏ cho việc dặm.
- Băng dán giấy để che mép trần, mép ổ điện và chân tường.
Băng dán giấy là món hay bị bỏ qua nhất mà tạo khác biệt lớn nhất về độ gọn của đường sơn. Dán trước khi sơn, gỡ khi sơn còn hơi ẩm — để khô hẳn mới gỡ thì lớp sơn bị kéo theo.
Còn lại thì thêm dần. Mua cả bộ dụng cụ ngay từ đầu là cách chắc chắn để có một thùng đồ nằm im trong kho.
Làm khi nào và dọn thế nào
Chọn ngày khô ráo và thoáng gió. Làm việc này vào ngày nồm thì bột trám lâu khô và sơn lâu ăn.
Mở cửa cho thông gió suốt buổi làm và một lúc sau khi xong. Nhà có trẻ nhỏ, người mang thai hay người bệnh hô hấp thì nên thu xếp cho họ ở phòng khác trong lúc sơn — và đọc phần lưu ý trên bao bì sản phẩm.
Trải báo hoặc tấm che dưới chân tường trước khi bắt đầu. Dọn giọt sơn khô trên sàn mất công hơn nhiều so với hai phút trải che.
Xong thì rửa cọ ngay. Cọ để khô cứng là cọ bỏ đi — và đó là lý do rất thường gặp khiến lần sau lại phải mua mới.
Ba điều gọn lại
Một. Lau trước, trám sau, sơn dặm sau cùng. Và tìm nguyên nhân trước nếu là vết ẩm — sơn đè lên thì vài tháng sau nó hiện lại y nguyên.
Hai. Thử lau ở góc khuất trước, lau từ dưới lên và lau theo vùng. Đừng chà mạnh: vùng bóng do chà nhìn rõ hơn cả vết bẩn.
Ba. Sơn mới không trùng màu tường cũ, kể cả cùng lon sơn. Dặm ở chỗ khuất, hoặc sơn trọn một mảng từ góc tới góc để khác biệt rơi vào cạnh tường.