Việc cuối tuần: chọn theo thời gian mình thật sự có

Phần lớn việc cải thiện chỗ ở không cần thợ, không cần tiền, và không cần cả ngày. Nó chỉ cần được chọn đúng theo thời gian bạn thật sự có.

Đây là một thực đơn xếp theo bốn mức thời gian. Cuối tuần có bao nhiêu thì lấy gói đó, làm một việc, xong rồi nghỉ.

Ba mươi phút

Việc nhỏ, nhưng chọn đúng thì thấy khác ngay trong ngày:

• Dọn một mặt phẳng về trống — bàn làm việc, bàn ăn, mặt tủ lối vào. Chọn đúng một cái và làm cho xong. Mặt phẳng trống là thứ đổi cảm giác cả căn phòng nhanh nhất.
• Lau lá cây trong nhà. Bụi phủ lá chặn ánh sáng thật, và cây lá to thì lau xong nhìn khác hẳn.
• Đổ một ca nước vào các phễu thoát sàn ít dùng để bẫy nước không cạn gây mùi — hai phút, và nó giải quyết một loại mùi mà nhiều người đi tìm nguyên nhân cả tháng.
• Gom dây điện ở lối đi, đi sát chân tường, dán cố định. Vừa gọn vừa bớt vấp.
• Thay bóng đèn cháy, hoặc thêm một đèn vào chỗ tối nhất nhà. Thường là hành lang, chân cầu thang, hoặc lối ra nhà vệ sinh ban đêm.
• Bấm thử báo khói và xem bình chữa cháy có đang bị đồ chắn mất không.

Hai tiếng

• Kê lại một góc. Dời bàn làm việc ra khỏi chỗ chói hoặc khỏi luồng gió lùa; xoay giường cho đầu tựa tường chắc. Một góc thôi, đừng đụng cả phòng.
• Dọn tủ giày ở lối vào — chỉ để lại những đôi dùng trong tuần này, còn lại cất chỗ khác. Đây là việc làm xong thấy hiệu quả rõ rệt nhất so với công bỏ ra.
• Treo lại tranh cho vừa tầm mắt. Rất nhiều tranh trong nhà đang treo cao hơn mức nên treo — hạ xuống là thấy khác.
• Dọn một ngăn tủ và bỏ đi những thứ một năm nay không ai đụng tới. Một ngăn, không phải cả tủ.
• Đi một vòng bản kiểm an toàn — báo khói, bình chữa cháy, thử nút aptomat chống giật, lối thoát có thông không.

Nửa ngày

• Chia lại khu trong một phòng — tách chỗ ngủ với chỗ làm việc, hoặc tạo một góc riêng bằng kệ, rèm, thảm. Không xây gì cả.
• Dọn ban công: bỏ đồ hỏng, cọ sàn, thông thoát nước, trồng lại cây. Ban công là phần nhà hay bị bỏ quên nhất và cũng dễ hồi sinh nhất.
• Đợt chống ẩm: kéo tủ ra khỏi tường xem mặt sau có mốc không, chừa khe thoáng, đặt gói hút ẩm, kiểm bốn chỗ khuất là gầm giường, sau tủ, tủ giày, mặt dưới đệm.
• Làm hồ sơ nhà: vẽ sơ đồ, đo hướng ở chỗ sạch nhiễu, ghi vị trí van nước, aptomat, đồng hồ điện. ⇒ Làm một lần dùng nhiều năm, và cực kỳ hữu ích khi có sự cố hoặc khi bán nhà.

Cả ngày

• Dọn kho, gác xép, gầm cầu thang — nơi đồ vào mà không bao giờ ra.
• Sơn lại một mảng tường đang ố hoặc bong.
• Đợt thanh lý: gom đồ không dùng, chụp ảnh, đăng bán hoặc cho. Việc này cần cả ngày vì phần khó không phải là dọn mà là quyết định.
• Đợt bảo dưỡng theo mùa — thông máng xối, kiểm mái, cắt cành khô trước mùa mưa.

Bốn nguyên tắc để việc này không chết yểu

1. 🔴 Mỗi cuối tuần một việc, làm cho xong. Đây là nguyên tắc quan trọng nhất. Bắt đầu năm việc rồi bỏ dở cả năm khiến nhà bừa hơn lúc chưa làm gì, và lần sau bạn sẽ không muốn bắt đầu nữa.
2. Ưu tiên việc thấy được kết quả ngay. Tuần đầu đừng chọn việc như "sắp xếp lại toàn bộ tủ tài liệu" — chọn việc dọn một mặt bàn. Cảm giác xong việc là thứ nuôi tuần sau.
3. Chụp ảnh trước và sau. Nghe hơi thừa, nhưng mắt quen rất nhanh với hiện trạng mới và ta quên mất mình đã đổi gì. Tấm ảnh trước là thứ duy nhất nhắc được.
4. Việc lặp lại thì đưa vào lịch điện thoại, đừng để phải nhớ. Đổ nước vào phễu thoát, giũ thảm lối vào, bấm thử báo khói — ba việc nhắc hằng tháng là đủ.

Làm cùng cả nhà

Việc nhà làm một mình thì nặng, làm cùng nhau thì nhanh và ít cãi hơn — miễn là chia rõ:

• Trẻ nhỏ: gom đồ chơi vào giỏ, lau lá cây, phân loại đồ theo màu. Giao việc có điểm kết thúc rõ ràng.
• Trẻ lớn: dọn phòng mình, được quyền quyết định bỏ gì giữ gì trong phạm vi phòng mình. Quyền đó là thứ làm chúng hợp tác.
• Người lớn tuổi: việc ngồi làm được — phân loại giấy tờ, gấp đồ, kể lại đồ nào là của ai và từ đâu. Tránh việc leo trèo và bê nặng.
• Hẹn giờ kết thúc từ đầu. "Làm tới mười một giờ rồi đi ăn" hiệu quả hơn nhiều so với "dọn cho xong".

Gắn vào mùa

• Trước mùa mưa: máng xối, thoát sàn, mái, cành cây, ổ điện ngoài trời.
• Mùa nồm: chống ẩm, thảm chống trơn, kiểm mốc ở bốn chỗ khuất.
• Trước đợt nắng: vệ sinh lưới lọc điều hoà, kiểm rèm cản nhiệt, dời đồ khỏi chỗ nắng chiếu thẳng.
• Cuối năm: chân nhang, bình chữa cháy, báo khói, lối thoát, dây ga.

⇒ Bốn đợt này gắn vào thời tiết nên tự nhắc. Còn lại thì cứ mỗi cuối tuần một việc nhỏ — sau một năm nhìn lại, đó là năm mươi việc đã xong mà không có tuần nào thấy nặng.

Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu

Có một cách chọn việc không cần suy nghĩ nhiều: đi một vòng nhà và để ý chỗ nào mình hay thở dài.

Nghe hơi lạ nhưng rất hiệu quả — cái ngăn kéo lần nào mở cũng phải lục, cái góc lần nào nhìn cũng thấy gợn, cái bóng đèn tối mà tối nào cũng phải mò. Những chỗ đó là chỗ đang lấy đi một chút năng lượng của bạn mỗi ngày mà bạn đã quen tới mức không còn nhận ra.

⇒ Ghi ra ba chỗ như vậy, xếp theo chỗ nào phiền nhất, rồi lấy chỗ đầu tiên làm việc của tuần này. Danh sách đó đáng tin hơn mọi hướng dẫn, vì nó là của chính căn nhà bạn.

Ba việc hay bị hoãn nhất

• Mấy thứ hỏng nhẹ mà vẫn dùng được — tay nắm cửa lỏng, vòi rỉ nhỏ giọt, công tắc phải bấm hai lần. Chúng ở lại nhiều năm vì không cái nào đủ phiền để làm ngay. Gom lại làm một buổi, thường xong hết trong hai tiếng.
• Đồ chờ sửa — cái quạt chờ thay tụ, đôi giày chờ dán đế. Đặt một hạn: sau ngày đó thì hoặc sửa, hoặc bỏ.
• Giấy tờ chất đống. Phân làm ba: giữ vĩnh viễn, giữ tạm, bỏ. Việc này ai cũng ngại nhưng làm xong thì nhẹ hẳn.