Công tắc và ổ điện đặt sai chỗ: mấy bất tiện ai cũng thấy mà không ai sửa
Trong nhà nào cũng có vài chỗ bất tiện mà ai cũng thấy nhưng không ai sửa: công tắc ở đầu này còn đèn ở đầu kia, ổ cắm nằm sau lưng tủ, phòng ngủ chỉ có một ổ mà cần ba, bật đèn cầu thang xong phải đi ngược lại để tắt.
Mấy thứ đó không làm hỏng gì cả — chúng chỉ lấy của bạn vài giây mỗi ngày, trong nhiều năm. Bài này nói chỗ nào đáng sửa, chỗ nào xử được mà không đục tường, và phần an toàn phải nhớ.
Sáu chỗ bất tiện hay gặp nhất
Đèn không có công tắc ở cả hai đầu. Cầu thang, hành lang dài, phòng có hai cửa. Đây là chỗ khó chịu nhất và cũng dễ sửa nhất về mặt kỹ thuật.
Ổ cắm bị đồ che. Sau tủ, sau giường, sau sofa — chỗ nào cũng có ổ mà không dùng được cái nào.
Quá ít ổ ở chỗ cần nhất: đầu giường, bàn làm việc, bếp. Rồi cả nhà sống bằng ổ nối chạy dài trên sàn.
Công tắc đặt sau cánh cửa mở. Phải bước vào, đóng cửa lại mới bật được đèn.
Ổ cắm quá thấp ở chỗ hay cắm rút — cúi xuống mỗi lần, và với người lớn tuổi thì đây là việc thật sự phiền.
Và không có ổ ở lối vào, nơi người ta muốn sạc điện thoại, cắm đèn nhỏ, hoặc cắm máy hút bụi.
Xử được mà không đục tường
Làm trước, vì phần lớn trường hợp là đủ:
Dời đồ, đừng dời ổ. Kê tủ lệch đi mười phân để lộ ổ ra là xong — rẻ hơn mọi phương án khác.
Ổ cắm kéo dài loại tốt, gắn cố định. Bắt vào cạnh bàn hoặc cạnh đầu giường, không để chạy lòng thòng trên sàn. Chọn loại có công tắc riêng cho từng ổ.
Đèn không dây gắn nam châm hoặc dán cho tủ, gầm kệ, hành lang — nhiều loại có cảm biến, và nó giải quyết được phần lớn chỗ tối mà không đụng tới điện nhà.
Phích cắm dạng dẹt hoặc góc chữ L cho chỗ sau tủ — món nhỏ mà cứu được nhiều ổ.
Điều khiển từ xa cho đèn, hoặc bóng đèn điều khiển được — cách nhiều nhà dùng thay cho việc đi thêm dây cho công tắc đầu kia.
Và đèn ngủ có cảm biến ở hành lang, nhà vệ sinh, cầu thang: giải quyết chuyện dò dẫm ban đêm mà không cần công tắc mới.
Khi nào thì đáng gọi thợ
Khi nhà đang sửa sẵn. Đi thêm dây lúc tường còn hở rẻ hơn rất nhiều so với làm riêng một đợt.
Khi bạn đang phải dùng ổ nối thường xuyên cho thiết bị công suất lớn. Đây không còn là chuyện tiện — nó là chuyện an toàn.
Khi chỗ cần là chỗ dùng mỗi ngày — đầu giường, bàn làm việc, bếp.
Khi nhà có người lớn tuổi và công tắc đặt ở chỗ phải với hoặc phải đi trong tối.
Còn khi bạn ở thuê thì hỏi chủ nhà trước, và đây là loại sửa mà chủ nhà thường đồng ý vì nó làm tăng giá trị căn nhà — nhiều người thu xếp được theo kiểu chia chi phí.
Phần an toàn, không thương lượng
Việc đụng vào dây trong tường là việc của thợ điện có nghề. Không phải vì khó, mà vì hậu quả của một mối nối sai nằm khuất trong tường và không ai thấy cho tới lúc có chuyện.
Đừng nối chồng ổ nối vào ổ nối. Đây là thói quen phổ biến nhất và cũng nguy hiểm nhất.
Thiết bị công suất lớn cắm thẳng vào ổ tường — bàn là, ấm siêu tốc, lò vi sóng, máy sưởi. Không qua ổ nối mỏng.
Ổ ở khu ướt — bếp, nhà tắm, ban công — cần loại có nắp che và đặt cách nguồn nước; phần này hỏi thợ.
Ổ trong tầm trẻ nhỏ thì dùng nắp chặn, và đừng để dây thòng xuống nơi trẻ kéo được.
Và nếu ổ nóng, có mùi khét, hoặc phích cắm vào thấy lỏng — ngừng dùng ổ đó và gọi thợ. Đây là dấu hiệu cần xử ngay, không phải chuyện tiện nghi.
Lên danh sách trước khi gọi thợ
Gọi thợ một lần mà làm được nhiều việc thì rẻ hơn hẳn gọi ba lần:
Đi một vòng nhà vào buổi tối, ghi lại mọi chỗ bạn phải đi ngược lại để tắt đèn, mọi chỗ phải cúi hoặc với.
Đếm xem mỗi phòng đang cần bao nhiêu ổ so với đang có bao nhiêu.
Đánh dấu bằng băng dính giấy lên tường đúng chỗ muốn đặt, rồi sống với mấy mảnh băng dính đó vài ngày. Nhiều vị trí nghe hợp lý trên giấy mà đứng thực tế lại thấy sai.
Nghĩ tới đồ sẽ kê ở đó, không chỉ tường trống hôm nay.
Và hỏi thợ luôn về đường dây mạng nếu có — làm cùng lúc thì tiện, tách ra thì lại phải đục thêm một lần.
Đặt mới thì đặt ở đâu
Nếu đang xây hoặc sửa lớn, mấy nguyên tắc dưới đây tiết kiệm được nhiều năm bực mình:
Công tắc ở phía tay nắm cửa, không phải phía bản lề — để bật được ngay khi vừa bước vào mà không phải đóng cửa lại.
Mọi lối đi dài và mọi cầu thang đều nên có công tắc hai đầu.
Đầu giường ít nhất hai ổ mỗi bên, vì mỗi người đều có điện thoại và đèn đọc.
Bàn làm việc thì nhiều hơn bạn nghĩ — máy tính, màn hình, đèn, sạc, loa; đếm thật rồi cộng thêm hai.
Bếp thì đặt ổ ở mặt bàn, không đặt sau chỗ để thiết bị cố định.
Và ít nhất một ổ ở lối vào cùng một ổ ngoài ban công.
Ba điều gọn lại
Mấy chỗ bất tiện này không làm hỏng gì, chúng chỉ lấy của bạn vài giây mỗi ngày trong nhiều năm — nên đáng ghi lại và xử một lượt.
Thử cách không đục tường trước: dời đồ thay vì dời ổ, ổ cắm kéo dài gắn cố định, đèn không dây có cảm biến, phích dẹt cho chỗ sau tủ.
Phần an toàn không thương lượng: dây trong tường là việc của thợ có nghề, đừng nối chồng ổ nối, thiết bị công suất lớn cắm thẳng vào ổ tường — và ổ nóng hay có mùi khét thì ngừng dùng ngay.