Góc làm việc tại nhà: làm chỗ đứng và đổi tư thế mà gần như không tốn tiền
Ngồi lâu một chỗ thì mỏi, chuyện đó ai cũng biết. Cái ít ai nói là không có tư thế nào tốt nếu giữ nguyên nó nhiều giờ — kể cả tư thế được coi là đúng chuẩn.
Nên việc đáng làm ở góc làm việc tại nhà không phải là tìm một tư thế hoàn hảo, mà là làm sao đổi được tư thế mà không phải dừng việc.
Phần lớn cách làm dưới đây gần như không tốn tiền.
Vì sao đổi tư thế quan trọng hơn tư thế đúng
Cơ thể chịu được nhiều kiểu ngồi khác nhau trong thời gian ngắn. Cái làm mỏi là giữ một kiểu quá lâu — máu lưu thông kém, một nhóm cơ gánh mãi một việc.
Đó là lý do người ngồi ghế rất tốt vẫn mỏi nếu ngồi liền bốn tiếng, còn người thỉnh thoảng đứng lên đi lại thì đỡ hơn dù ghế thường.
Nói vậy không phải để bỏ qua chuyện bàn ghế. Ý là sắp cái góc sao cho việc đổi tư thế dễ tới mức tự xảy ra, thay vì phải nhớ.
Còn phần đau mỏi kéo dài, tê tay, đau cổ tay hay đau lưng dai dẳng thì đó là chuyện của người có chuyên môn y tế, không phải chuyện kê bàn.
Làm một chỗ đứng mà không cần mua bàn đứng
Bàn nâng hạ thì tiện nhưng đắt. Mấy cách rẻ dùng được ngay:
Một mặt kê thêm lên bàn hiện có. Thùng cứng, chồng sách dày, hoặc một cái kệ nhỏ. Kê máy tính lên đó là thành chỗ đứng.
Mượn một mặt bàn cao sẵn có. Bàn bếp, tủ bếp, mặt tủ lạnh nếu đủ cao và chắc. Nhiều nhà đã có sẵn một mặt ngang tầm đứng mà không nghĩ tới.
Một góc riêng cho việc không cần bàn phím. Đọc tài liệu, nghe họp, gọi điện — mấy việc này đứng làm được, và chuyển sang đó là đã đổi tư thế.
Chiều cao đúng thì đo bằng chính mình: khuỷu tay gập chừng vuông góc khi tay đặt lên mặt bàn, màn hình ngang tầm mắt trở xuống. Kê thử rồi chỉnh, không cần theo số của ai.
Đứng cũng mỏi, nên đừng đứng cả buổi
Đây là chỗ nhiều người làm quá tay khi mới đổi: mua bàn đứng rồi đứng nguyên ngày, được ba hôm thì đau chân và bỏ luôn.
Cách dùng được lâu là xen kẽ: ngồi một lúc, đứng một lúc, tuỳ việc chứ không cần đếm phút. Việc cần tập trung sâu thì ngồi, việc nhẹ thì đứng.
Đứng thì nên có thảm mềm hoặc dép có đế — đứng chân trần trên gạch lâu là mỏi bàn chân. Và thỉnh thoảng đổi chân trụ, hoặc gác một chân lên vật thấp.
Mấy tư thế thứ ba, ngoài ngồi và đứng
Không nhất thiết chỉ có hai kiểu.
Ngồi ghế thấp hoặc ngồi bệt cho việc đọc — đổi hẳn nhóm cơ đang chịu lực.
Ngồi tựa lưng ngả ra sau khi nghe hoặc suy nghĩ, không phải lúc gõ máy.
Đi lại khi gọi điện. Cuộc gọi không cần nhìn màn hình thì đi vòng quanh nhà mà nói.
Ba kiểu này miễn phí và không cần sắp gì thêm. Chỉ cần trong nhà có sẵn chỗ để làm.
Sắp góc sao cho việc đổi tư thế tự xảy ra
Đây là phần thiết thực nhất: không dựa vào trí nhớ, mà dựa vào cách kê đồ.
Đừng để mọi thứ trong tầm với. Nghe ngược đời, nhưng để bình nước ở bếp thay vì trên bàn thì mỗi lần uống là một lần đứng dậy.
Để chỗ đứng sẵn sàng. Nếu mỗi lần muốn đứng phải dọn một đống đồ ra thì sẽ không bao giờ đứng.
Gắn việc đổi tư thế vào nhịp có sẵn. Hết một cuộc họp thì đứng lên, xong một phần việc thì đi lại một vòng.
Cái hay của cách này là nó không cần ý chí. Bình nước ở bếp thì khát là tự đi.
Mấy thứ đáng chi tiền, xếp theo thứ tự
Nếu có ngân sách nhỏ và muốn chi đúng chỗ:
Kê màn hình lên đúng tầm — gần như miễn phí, làm bằng sách. Màn hình thấp là nguyên nhân rất phổ biến của mỏi cổ.
Bàn phím và chuột rời nếu đang dùng máy xách tay. Có hai cái này thì mới kê màn hình lên cao được, vì không còn dính vào nhau.
Cái gác chân cho người thấp so với bàn — hoặc một thùng chắc.
Ghế — xếp sau ba thứ trên, vì ghế tốt mà màn hình vẫn thấp thì cổ vẫn mỏi.
Bàn nâng hạ nằm cuối danh sách. Nó tiện thật, nhưng phần lớn lợi ích của nó đạt được bằng mấy cách rẻ hơn ở trên.
Ánh sáng khi đứng khác khi ngồi
Chuyển từ ngồi sang đứng là đổi cả tầm mắt, nên chỗ sáng chỗ chói cũng đổi theo. Nhiều người làm xong chỗ đứng rồi thấy khó chịu mà không biết vì sao.
Hai thứ hay xảy ra: đèn trần rọi thẳng vào màn hình khi màn hình được kê cao lên, và cửa sổ lọt vào sau lưng màn hình làm mắt phải nhìn ngược sáng.
Cách thử nhanh: đứng vào chỗ đó, tắt màn hình đi rồi nhìn vào mặt kính tối. Thấy bóng đèn hay ô cửa sổ phản chiếu rõ thì đó chính là thứ sẽ làm mỏi mắt.
Xử thì gọn: xoay bàn đi một chút, hoặc che bớt nguồn sáng phía sau. Đèn bàn cũng nên chỉnh lại, vì đèn đặt đúng cho lúc ngồi thường quá thấp khi đứng.
Đồ nào để đâu khi một chỗ có hai tư thế
Một góc dùng cả ngồi lẫn đứng thì dễ thành lộn xộn, vì mỗi lần đổi lại phải dời đồ.
Cách gọn là chia làm hai nhóm. Nhóm luôn ở trên mặt bàn: máy tính, bàn phím, chuột, đèn. Nhóm cất đi sau mỗi lần dùng: giấy tờ, sổ, đồ cá nhân.
Nhóm thứ hai để trong một hộp hoặc một ngăn kéo ngay dưới bàn, lấy ra một lượt và cất vào một lượt. Có chỗ cố định thì mới cất được nhanh.
Còn phần kê cao để đứng thì nên là thứ nhấc ra nhấc vào trong vài giây. Cái gì phải lắp ráp mỗi lần thì dùng được vài hôm rồi thôi.
Ba điều gọn lại
Một. Không có tư thế nào tốt nếu giữ nguyên nhiều giờ. Việc đáng làm là đổi tư thế được, không phải tìm tư thế hoàn hảo.
Hai. Chỗ đứng làm được bằng thùng cứng hoặc mặt bàn bếp sẵn có. Chiều cao đo bằng chính mình: khuỷu tay gập vuông góc, màn hình ngang tầm mắt trở xuống.
Ba. Sắp góc sao cho đổi tư thế tự xảy ra — để bình nước ở bếp, giữ chỗ đứng luôn sẵn sàng. Cách đó không cần ý chí nên mới dùng được lâu.