Một buổi chiều treo tranh, kệ, gương cho chắc: tường gạch, bê tông, thạch cao mỗi loại một cách
Các bài trước trong mục “Việc cuối tuần” đã đi qua dây điện, cánh cửa, vòi nước, tủ và ngăn kéo, bức tường bị lỗ đinh. Bài này làm một việc rất hay gặp khi bày biện nhà cửa, nhất là khi vừa mua về một bức tranh phong thuỷ, một chiếc gương lớn, một kệ thờ treo: treo đồ lên tường cho chắc.
Đồ treo tường rơi xuống không chỉ vỡ đồ. Một bức tranh đồng, một tấm gương lớn rơi từ độ cao hơn một mét có thể gây chấn thương nặng, nhất là khi treo trên đầu giường, trên ghế sofa hay chỗ trẻ chơi.
Bước một: biết mình đang khoan vào tường gì
Cùng một chiếc đinh vít, bắt vào bê tông thì giữ được rất nặng, bắt vào thạch cao thì có thể tuột ra với một bức tranh vừa. Cách nhận biết nhanh:
- Gõ bằng đốt ngón tay: tiếng đặc, chắc là gạch đặc hoặc bê tông; tiếng bộp rỗng là thạch cao, tấm xi măng, vách ngăn nhẹ.
- Khoan thử một lỗ nhỏ ở chỗ khuất: bột khoan đỏ là gạch, bột xám là bê tông hoặc vữa, bột trắng mịn là thạch cao. Mũi khoan đang ăn đều bỗng nhiên hụt xuống là đã khoan xuyên vào lỗ rỗng của gạch lỗ.
- Nhà phố Việt thường có tường gạch lỗ (gạch ống) ở vách ngăn, tường gạch đặc hoặc bê tông ở cột, dầm, và vách thạch cao ở các phòng chia lại về sau.
Bước hai: chọn tắc kê theo tường và sức nặng
- Bê tông, gạch đặc: tắc kê nhựa thường là đủ cho tranh, kệ vừa; đồ nặng dùng tắc kê sắt (nở sắt).
- Gạch lỗ: tắc kê nhựa thường dễ xoay tròn trong lỗ rỗng. Dùng loại tắc kê dài có cánh nở bám vào vách gạch, hoặc khoan vào mạch vữa nếu biết vị trí. Đồ nặng nên tìm chỗ tường đặc (gần cột, dầm).
- Thạch cao: dùng tắc kê chuyên cho thạch cao (loại xoắn, loại bướm có cánh bung ra sau tấm). Đồ nặng phải bắt vào khung xương phía sau tấm thạch cao, dò bằng nam châm tìm vít hoặc gõ nghe tiếng đặc.
Đọc sức tải ghi trên bao bì tắc kê, và tính dư ra: sức tải ghi trên bao là trong điều kiện lý tưởng, tường nhà thường không lý tưởng.
🔴 Bước ba: dò dây điện, ống nước trước khi khoan
Đây là bước không được bỏ. Khoan trúng dây điện âm tường có thể gây giật, chập; khoan trúng ống nước âm tường là thấm dột rất khó sửa. Mấy nguyên tắc:
- Dây điện âm tường thường đi thẳng đứng lên hoặc xuống từ công tắc, ổ cắm, và nằm ngang ở một khoảng gần trần hoặc gần sàn. Tránh khoan ngay trên, ngay dưới ổ cắm, công tắc.
- Ống nước thường đi từ vòi, bồn rửa, bình nóng lạnh. Tránh khoan quanh khu đó.
- Dùng máy dò kim loại, dò dây điện cầm tay nếu có. Không chắc thì ngắt cầu dao khu vực trước khi khoan.
- Đeo kính bảo hộ khi khoan; bột gạch, bột bê tông bắn vào mắt là chuyện hay gặp.
Treo tranh đồng, tranh khung lớn
Tranh đồng và tranh khung gỗ lớn nặng hơn nhiều so với vẻ ngoài. Cách treo chắc:
- Dùng hai điểm treo thay vì một, cách nhau gần bằng bề ngang tranh. Tranh không bị nghiêng, sức nặng chia đều.
- Móc treo sau tranh phải chắc; móc dán, móc đóng bằng đinh nhỏ trên khung gỗ mỏng là chỗ yếu hay bị quên.
- Dây treo bằng cáp thép bọc nhựa tốt hơn dây dù, dây cước để lâu bị giãn, mục.
- Treo xong, kéo nhẹ xuống phía dưới với lực lớn hơn sức nặng tranh một chút để thử.
Kệ treo tường và kệ thờ treo
Kệ chịu tải lâu dài và tải dồn về phía mép ngoài, nên khác với treo tranh:
- Ke đỡ (bát đỡ) phải bắt vào tường đặc hoặc khung xương, vít đủ dài.
- Kệ thờ treo có bát hương, đèn, hoa quả, nước: tính tổng sức nặng khi đầy đồ, không chỉ sức nặng của kệ.
- Kiểm kệ có phẳng không bằng thước thuỷ; kệ thờ nghiêng làm bát hương, chén nước dễ trượt.
- Không treo kệ nặng phía trên giường, phía trên chỗ ngồi lâu.
Gương lớn
Gương lớn vừa nặng vừa nguy hiểm khi vỡ. Gương toàn thân nên có khung hoặc bắt bằng ke giữ cả bốn cạnh, hoặc dựng xuống sàn và neo phần trên vào tường để không ngã. Nhà có trẻ nhỏ, dùng gương có lớp phim an toàn mặt sau để khi vỡ mảnh không văng.
Mấy lời kiêng khi treo tranh, gương
Quan niệm phổ biến: tranh thuyền buồm treo cho mũi thuyền hướng vào trong nhà (“chở tài lộc vào”), tranh nước không treo sau lưng chỗ ngồi chính, gương không treo đối diện cửa chính hay đối diện giường. Những lời kiêng này tuỳ trường phái. Phần nên giữ bất kể theo trường phái nào là: không treo đồ nặng phía trên chỗ người nằm, người ngồi lâu. Lời kiêng “không treo gương đối giường” còn có lý do thực tế là ánh sáng phản chiếu vào mặt người ngủ.
Dọn sau khi khoan
Hút bụi khoan ngay, nhất là trên sàn gỗ và thảm. Lỗ khoan sai chỗ thì trám bằng bột bả, chờ khô, chà nhẵn, dặm sơn (bài về tường trong mục đã nói kỹ). Ghi lại vị trí đã khoan vào ảnh chụp, để lần sau dời tranh còn biết.
Nói gọn lại
Treo đồ lên tường cho chắc gồm ba bước: biết tường gì, chọn tắc kê theo tường và sức nặng, và dò dây điện, ống nước trước khi khoan. Tranh nặng treo hai điểm, kệ thờ tính cả sức nặng khi đầy đồ, gương lớn neo chắc. Hướng treo thì theo nếp nhà mình, nhưng đừng bao giờ treo đồ nặng ngay trên đầu người.